تصور کنید که در یک مهمانی خانوادگی، کودک شما در حالی که با دوستانش بازی میکند، میخواهد اسباببازی یکی از آنها را به زور بگیرد آن هم وقتی نوبتش تمام شده و با گریه و اعتراض میخواهد بازی را ادامه دهد. شما بهعنوان والدین در این لحظه با دوگانگی روبهرو هستید: آیا باید به او اجازه دهید که خواستهاش را برآورده کند؟ یا باید او را با واقعیت نوبت بازی مواجه سازید؟ واکنش شما به این موقعیت میتواند تأثیر زیادی بر رشد عاطفی و اجتماعی کودک در آینده داشته باشد. در این مقاله، انواع سبک فرزندپروری را بررسی خواهیم کرد و توضیح خواهیم داد که چگونه انتخاب سبک مناسب میتواند بر شخصیت و رفتارهای اجتماعی کودک تأثیرگذار باشد.
1-سبک فرزندپروری سهلگیرانه (Permissive Parenting)
بگذارید با مثالی که بیان کردیم این نوع فرزندپروری را شفاف کنیم. در موقعیت گفته شده والدین سهل گیر وقتی کودک میخواهد که بازی را ادامه دهد، ممکن است بگویند: «بله، میتونی بیشتر بازی کنی یا به کودک مقابل فشار بیاورند تا اسباب بازی را خارج از نوبت به فرزندشان دهد ». این نوع برخورد میتواند کودک را در موقعیتهایی که نیاز به رعایت نوبت و قوانین دارد، گیج کند. همچنین این کودکان اغلب از برقراری ارتباط درست با همسالان ناتوانند که در نهایت به اعتمادبهنفس آنها لطمه میزند.
- ویژگیهای والدین سهل گیر: در سبک سهلگیرانه، والدین بیشتر به کودک آزادی میدهند و در بیشتر مواقع به خواستههای او پاسخ مثبت میدهند. این والدین تلاش میکنند که کودک احساس آزادی کند، اما ممکن است در زمینه ایجاد محدودیتها کوتاهی کنند.
- تأثیرات بلندمدت سبک فرزندپروری سهلگیرانه:کودکانی که در این سبک تربیت میشوند، ممکن است در بزرگسالی با مشکلاتی مانند ناتوانی در پذیرش مسئولیت و احترام به محدودیتهای اجتماعی روبهرو شوند. این کودکان اغلب نمیدانند چگونه باید محدودیتها و قواعد اجتماعی را رعایت کنند.
2. سبک فرزندپروری مستبدانه (Authoritarian Parenting)
در موقعیت مثال گفته شده والدین مستبد ممکن است بهطور مستقیم به کودک بگویند: «نوبت تمام شده و حق نداری اعتراض کنی یا به زور اسباببازی را از دست کودک بگیرند». این نوع واکنش ممکن است کودک را از بیان احساساتش منصرف کند و در او حس ترس و سردرگمی ایجاد کند.
- ویژگیهای والدین مستبد: در سبک مستبدانه، والدین تنها بر انضباط و اجرای قوانین تاکید دارند و کمتر به نیازهای عاطفی کودک توجه میکنند. این والدین اغلب از دستورات سختگیرانه برای کنترل رفتار کودک استفاده میکنند و کمتر فضای گفتوگو برای کودک فراهم میکنند.
- تأثیرات بلندمدت والدگری مستبدانه: کودکانی که در این سبک بزرگ میشوند، ممکن است دچار مشکلاتی در مدیریت احساسات خود و روابط اجتماعی شوند. آنها ممکن است بهسختی از دیگران خواستههای خود را بیان کنند و در بزرگسالی از نظر اجتماعی منزوی شوند.
3. سبک فرزندپروری بیتفاوت (Neglectful Parenting)
در این سبک، والدین ممکن است بهطور کامل از رفتار کودک چشمپوشی کنند و او را در این موقعیت به حال خود رها کنند. کودک ممکن است بهطور ناخودآگاه یاد بگیرد که احساساتش بیاهمیت است.
- ویژگیهای والدین بیتفاوت در سبک بیتفاوت، والدین بهطور کلی از نیازهای عاطفی و فیزیکی کودک غافل هستند. این والدین معمولاً ناتوان در ارائه حمایتهای عاطفی به کودک خود هستند و ممکن است در برخورد با مشکلات و موقعیتهای مختلف کودک را به حال خود رها کنند.
- تأثیرات بلندمدت سبک فرزندپروری بی تفاوت: کودکانی که در این سبک تربیت میشوند، ممکن است در آینده احساس بیارزشی و درماندگی کنند و در ارتباطات اجتماعی خود مشکلات زیادی داشته باشند. این سبک میتواند باعث بروز مشکلات جدی در سلامت روانی کودک در بزرگسالی شود.
4-سبک فرزندپروری مقتدرانه (Authoritative Parenting)
وقتی کودک شما در مهمانی بهدنبال گرفتن اسباببازی از دوستش است و نوبت بازی او تمام شده است، والدین مقتدرانه میگویند: «میدانم که میخواهی بازی را ادامه بدهی، اما نوبت دوستت تمام نشده است. وقتی نوبتت دوباره رسید، میتوانی ادامه بدهی». این واکنش، به کودک کمک میکند تا درک کند که چرا باید قوانین را رعایت کند و احساساتش را نیز بیان کند. این نوع سبک فرزندپروری همان سبک ایدهآلی است که بهتر است والدین به آن آگاه باشند.
- ویژگیهای سبک والدگری مقتدرانه: سبک فرزندپروری مقتدرانه بهعنوان یکی از بهترین و متوازنترین سبکها شناخته میشود. در این سبک، والدین قوانین و مرزهایی مشخص دارند، اما همزمان به نیازهای عاطفی و اجتماعی کودک نیز توجه میکنند. این والدین به کودک توضیح میدهند که چرا باید محدودیتها را رعایت کند و از او انتظار دارند که با احترام به دیگران رفتار کند.
- تأثیرات بلندمدتفرزندپروری مقتدرانه: کودکانی که در این سبک تربیت میشوند، اعتماد به نفس بیشتری دارند و بهخوبی میتوانند با چالشهای زندگی برخورد کنند. این کودکان معمولاً مهارتهای اجتماعی بالایی دارند و میدانند چگونه احساسات خود را مدیریت کنند و با دیگران چگونه کنار بیایند.
چه مقاله خوبی بود مخصوصا که با مثال توضیح داده شده بود. ممنون
مقاله خیلی خوبی بود و خیلی عالی با انواع مثال نشون داده بود سبک های فرزندپروری رو